Connect with us

Tarih

Avrupa’nın Kıyamet Günü Veba

Veba hakkında her şey. (nasıl bulaştı,adını nereden alıyor,nasıl son buldu,etkileri neler vb.)

Veba ile ilgili söylenmiş bir söz “Hangi yıllarda evlerin boşaltıldığı, şehirlerin terk edildiği, ülkenin ihmal edildiği, tarlaların ölülere az geldiği ve tüm dünyaya dehşet verici ve evrensel bir yalnızlığı çöktüğü yazar? Ah, bu sefaletten habersiz, geleceğin mutlu insanları…”-Şair Franceco “Petrarch” Petrarca(1304-1374)

VEBA NEDİR

İşte aynen böyle, biz asla bu ortamı hayal edemeyeceğiz. O gün veba yayıldığında herkes dinlerin bize bahsettiği (Hristiyanlık,Müslümanlık,Yahudilik vb.) o meşhur kıyamet günün geldiğini ve bunun kaçınılmaz olduğunu düşünmüştü.

Peki bu “kara ölüm” denilen veba nasıl yayıldı? Adını nereden alıyor?

Büyük veba salgını, tarihte yaşanılmış birçok savaştan daha fazla can kaybına sebep olmuş bir olaydır. Etkisi o kadar büyüktü ki birkaç yılda 100 milyona yakın, yaklaşık o zamanki dünya nüfusunun 1/4 ünün hayatını kaybetmesine sebep olmuştur. Veba salgını 1347-1351 yılları arasında Avrupa’da meydana gelmiştir. O zamanlar Avrupa’da yoğun nüfus artışı yaşanmış, bunun sonunda da kıtlık dönemine girilmiştir. Veba salgınının kıtlık döneminin hemen arkasından gelmesi haliyle Avrupa’nın bu durumla mücadelesini çok zorlaştırmıştır. Salgın ilk olarak yoksul ve bakıma muhtaç insanlarda görülmüş, salgının yayılmasıyla birlikte üst tabakadaki kesimin de etkilenmesi kaçınılmaz olmuştur.

VEBA NASIL YAYILDI?

Veba, Çin ve Orta Asya’da başlamış buradan tüm dünyaya yayılmıştır. Vebanın Avrupa’ya ulaşması Asya’lı tacirenlerin Çin’den satın aldıkları vebalı kürkleri deniz yolu ile Avrupa’ya satması yoluyla bulaşmıştır. Gemide yaşayan pire ve farelerin de bu hastalığın yayılmasında etkili oldukları söylenmektedir. O sıralar Kırım Tatarları’nın reisi Canıbek, Ceneviz limanını kuşatmış ve kendi vebalı adamlarını mancınıkla şehrin içine fırlatıp hastalığı İtalyan’lara bulaştırmıştır.. Sonrasında Veba Salgını, 1348 yılında Paris’e kadar gelmiş 1349’da ise Londra’yı etkisi altına almış İskoçya ve İskandinavya’dan sonra da başlangıcı olan tatarların yurduna tekrar ulaşmıştır. Floransa’da 90.000’den 45.000’i, Fransa’da 125.000, İngiltere de 1.000.000 kişi ve Venedik’de ise nüfusun %75 ‘i veba salgınından ölmüştür. Suriye, Lübnan, Mısır, Hatay, Mekke, Yemen ve daha birçok şehir, toplamda tüm dünyanın büyük bir kısmı veba hastalığından yaşamını kaybetmiştir.

Veba hastalığı Yersinia pestis olarak tanımlanan, farelerin taşıdığı bir bakteri sonucu ulaşmıştır.

VEBA ADINI NEREDEN ALIYOR?

Vebanın genel ismi olan “kara ölüm” ise salgının en ciddi döneminde yazan Flemen bilimci Simonde Covinus, bize artık aklımıza kazınan ismi vermiştir: mors atra, “Kara Ölüm”.

VEBANIN BELİRTİLERİ:

Vebayı kapan insanlarda lenf bezleri şişiyor,kasılmalar yaşanıyor ve günler içinde ölüyordu.Vücutlarda siyah bir yumurta gibi büyüyen bir baloncuk çıkıyor, patladıktan sonra kötü bir koku yayılıp insanı rahatlıyordu, hemen ardından ise ölüyordu.

VEBA DOKTORLARININ GİYDİĞİ ESRARENGİZ KIYAFET.

O zamanın veba doktorları kargalar bu hastalığı kapmadığı için kargamsı bir kıyafet giyiyorlardı. Aynı zamanda hastalığın koku sayesinde bulaştığını düşünüp maskelerinin burun kısmına karanfil gibi hoş kokular koyuyorlardı.

Veba hastalığının yayılmasını kolaylaştıran sebepler

Orta Çağ Avrupa’sında insanlar Papa’ya gidip ondan yardım istediğinde Papa bu vebayı cadıların kedileri yapıyor diye bütün kedileri katlettirdi. Aslında vebayı fareler taşıdığından ve kediler fareleri yediğinden bu kıyameti sadece kediler kurtarabilirdi. Ama Papa yaptığı hareketle adeta ateşe odun attı.

VEBA NASIL SON BULDU?

Veba artık o kadar çok ilerlemişti ki artık bulaştığı insanı 1 dakikadan kısa bir sürede öldürüyordu. Ancak hastalık öldürdüğü kişiyle birlikte öldüğü için kimseye bulaşmıyordu . Aradan geçen sürede hastalık yavaş yavaş yok olmaya başladı.

Veba günümüzde hala var mı?

Veba günümüzde hala var ama gerekli antibiyotik alınımı ile hastalıktan kurtulunabiliyor. Aynı zamanda veba, günümüzde su-kanalizasyon sistemlerinin daha uygun olup insanların daha hijyenik ortamda yaşıyor olması, haşere ile savaş konusunda daha başarılı olunuşu ve hastalığa yönelik uygun tedavi imkanlarının olması hastalığın çok daha nadir olmasını sağlıyor.

Bir diğer tarih yazımız olan “İtalya Faşist İmparatorluğu” isimli yazı için tıklayın.

Yaziyi degerlendir
  • Beğen
  • Muhteşem
  • Hahaha
  • İnanılmaz
  • Üzgün
  • Kızgın

Popüler